Qalban mashinangizda yoki boshqa yerda o’zingizni Estrada yulduzidek xis qilasizmi, lekin qanday bilish mumkin sizning qo’lingizdan qo’shiq aytish keladimi? Agar siz shunchaki kuylashni bas qilib xaqiqatan qo’shiq aytishni o’rganmoqchi bo’lsangiz, o’zingizni ovozingiz yaxshi yoki yomonligini bilmoqchi bo’lsangiz bizning maslaxatlar sizga yordam beradi
Birinchi navbatta ovozingizni yozing. Aslida sizga buning uchun xech qanday ovoz yozish studiosi yoki mikrafon kerak emas. Oddiygina diktafoni bor smartfon bo’lsa kifoya. Albatta siz boshqa biror buyumlardan xam foydalansangiz bo’ladi aytaylik kasetalik magnitafon. Buni sizga foydalik tarafi shundaki xato qilsangiz xechkim urishmaydi, kulmaydi va sizda xech qanday xayajon bo’lmaydi, chunki bunda sizni xechkim eshitmaydi faqat o’zingiz eshitasiz xatoyingizni o’zingiz bilasiz va to’g’irlaysiz. Shuning uchun qo’shiqni chin dildan xayajonlarsiz aytsangiz bo’laveradi.
Boshlanishiga siz fonogrammani tanlang. Shundagina bilasiz siz notalarga to’g’ri tushyapsizmi yoki yo’q. Xozr fonogramma topish muammo emas. Xoxlagan audio diskar dokonidan yoki uydan chiqmasdan internetdan xoxlagan qo’shig’ingizni xoxlagan formatda yuklab olishingiz mumkin.
Qo’shiqni olib ovoz yozish aparatingiz bilan qo’shiqni sizga xech kim xal’al bermaydigan joyda kuylang, kuylang va yana kuylang…
Podval? Yaxshi. Garadj? Yomon emas. Bo’m bo’sh uy? Bo’laveradi. Xatto qo’shiqni mashina ichida xam aytish mumkin! Sizga xech kim xal’al bermasa bass. Yodingizda tuting, siz televideniya yoki radio uchun xit qo’shiq kuylamayapsiz. Bor yo’g’i o’zingizning shaxsiy ovozingizga o’zingiz baho bermoqchisiz xalos. Shuning uchun xech xam qayg’urmang.
Qo’shiqni tabiiy ovozingizda kuylang. Yaxshi kuylash bu – xuddi qo’shiq muallifiga o’xshatib o’sha notadan xuddi shunday qilib kuylash degani emas. Agar siz ular kabi kuylolmasangiz qayg’urmang unda siz oddiy bezaklarsiz kuylang, asosiysi notaga tushsangiz bo’lgani.
Yozib olgan qo’shig’ingizni eshiting. Sizda qo’shiq yaxshi chiqtimi yoki yo’q, bandlaridan tortib naqoratlargacha, notalarga to’g’ri tushdingizmi va boshqa narsalarga xam etibor bering. Ovozingiz yozilgan yozuvni xar xil tarzda eshitib ko’ring. Aytmoqchi bo’lganim eski komyuter kalonkalarida, naushniklarda, sambuferlarda, magnitafonlarda. Qo’shiqni diqqat bilan bir necha bor eshiting.
Agar eshitgan qo’shig’ingiz sizga yoqmasa, shunday qo’shiq topingki u qo’shiq sizning ovozingizga ko’proq mos kelsin. Ovozlar xar xil boladi shuning uchun xam barcha qo’shiqlar ovozingizga to’g’ri kelavermaydi. Shuning uchun xam xor jamoalarida xar xil turdagi ovozlarni to’plashadi. Qo’shiqlar esa xofizlar uchun xar xil tonalisda yoziladi. Agar siz aytgan qo’shiq shunchalik daxshatli yomon bo’lsa unda siz tanlagan qo’shiq sizning ovozingizga to’g’ri kelmagan bo’lishi mumkin.
Eshitish qobiliyatingiz bor yoki yo’q ekanligini tekshiring. Men xazillashmayapman bazi insonlarda bu qobiliyat bo’lmaydi. Ular ovozlari bilan qo’shiq tonalisini topaolmaydi va notaga tushaolmaydi, qisqa qilib aytganda eshitish qobiliyati rivojlanmagan bo’ladi. Albatta buni ovozingizni yozganingizdayoq bilishingiz mumkin.
Yashi bir qo’shiqni tanlab, yaxshilab tayorlanib o’zingizni oilangiz davrasida sinab ko’ring. Katta xona siz uchun ko’proq to’gri keladi kichkinagina xona yoki podvaldan ko’ra. Yaqinlaringizdan to’g’ri xolisona baho berishini talab qiling. Chunki ular sizni ko’nglingizni og’ritmaslik maqsadida yomon chiqsa xam yaxshi deyishlari mumkin. Yaqinlaringizni bahosi bilan siz ovozingiz bor yoki yo’q ekanligini bilib olasiz. Agar siz davom etishga tayyor bo’lsangiz bu ikkinchi qadam.
Ovozingiz bilan ishlang. Agar siznging ovozingiz xofizlarniki singari yaxshi bo’lsa unda o’rganasiz. Agar unday bo’lmasa… unda xam o’rganasiz. Bilasizmi, ovozxam xuddi gitaristlar sozlarini sozlagan kabi sozlanadi faqat bunga juda katta mexnat talab qilinadi. Agar sizga kimdir sen kuylay olmaysan seni ovozing yo’q desa-yu, lekin siz kuylashni juda xam xoxlasangiz unda siz xechkimga quloq solmang va o’z ustingizda ishlang. Ovoz sozlash mashqlarini bajaring vokaldan darslar oling shuningdek o’qituvchi tanlashda adashmang sizga yetarli darajada bilim beraoladigan va to’g’ri yo’l ko’rsata oladigan o’qituvchini tanlang. Ovozingizni fortepiano jo’rligida sozlasangiz bu sizga juda xam katta yordam beradi.
Doyim kuylashdan oldin ovoz qizdirish mashqlarini bajaring. Ovoz qizdirmadan kuylasangiz ovozingizga zarar yetishi umkin va bir necha kunga kuylashni unutishingizga to’g’ri keladi.
|